Jeleń sika ( Cervus nippon)


Występowanie

Pochodzi z Dalekiego Wschodu ( Chiny, Mandżuria, Korea, Japonia). Zaaklimatyzowany w wielu krajach Europy i obu Ameryk, Nowej Zelandii także w Afryce ( Maroko i Madagaskar). W Polsce introdukowany w dwóch populacjach od 1895r. na Śląsku w Lasach Pszczyńskich oraz od 1910r. w Lasach Kadyńskich nad Zalewem Wiślanym. Pochodzenie zwierząt nie jest znane. W 2007r. stan zwierząt wyniósł ok 335 osobników.

Preferuje lasy liściaste z gęstym podszytem, rozwinięta warstwą runa, zbiornikami wodnymi, błotem.W okolicach Pszczyny obserwowany najczęściej w borze mieszanym, wilgotnym. W Lasach Kadyńskich w wąwozach w lasach liściastych. Lubi mniejsze kompleksy leśne, nawet te 100ha.


Morfologia

Z budowy przypomina nieco jelenia szlachetnego, jest od niego jednak mniejszy. Średnia masa ciała dla byków to 53 kg, dla łań 34kg. Ma małą głowę o krótkiej części twarzowej. Uszy są duże i szerokie, bardzo ruchliwe. Dobry wzrok, słuch i węch. Narządy dotyku to liczne włosy czuciowe zwłaszcza na pysku. Umaszczenie letnie jest rdzawobrunatne, zimą ciemnobrunatne z mało wyraźnymi plamkami. Na szyi byków w zimie widoczna grzywa. Na zadzie lustro, ogon od góry czarny od dołu biały. Na tylnych kończynach widoczne gruczoły zapachowe w postaci jaśniejszych plam. Szata cieląt mocno nakrapiana. Zmiana szaty dwa razy do roku w maju i we wrześniu. Długość życia około 20 lat.

Żer

Zioła, trawy, gałązki drzew oraz krzewów.

Rozród

Ruja ma miejsce w końcówce września i w październiku. Rozmnażają się po praz pierwszy 3-4 letnie samce i 3 letnie samice. Byki gromadzą haremy złożone z kilku łań, bywa tez że asystują jednej łani. Kopulacja trwa około 4 sekund a po 10-15 min następuje powtórka. Odgłosem godowym jest gwizd, który trwa 3-4 sekundy. Byk powtarza go w pewnych odstępach. Gwizd kończy się chrapiliwym stęknięciem.  Byki są bardzo agresywne podczas rui, potrafią przepędzić samce  jelenia szlachetnego przez co dochodzi do krzyżowania sie tych gatunków. Po zakończeniu rui byki opuszczają harem i łączą się w grupy. Ciąża trwa 222-238 dni. Młode rodzą się w czerwcu, zazwyczaj jest to jedno cielę ale zdarzają się także bliźnięta. Cielę pije mneko przez około 3-4 miesiące. Łanie też gwiżdżą, utrzymują w ten sposób kontakt z resztą swojej chmary.


Poroże

U 8 miesięcznych samców wykształcają się możdżenie, z których w drugim roku życia zaczyna wyrastać poroże, mające postać krótkich tyk. Grubsze tyki z różą u nasady posiadają byczki 3 letnie. U czteroletnich poroże ma kształt szóstaka lub ósmaka. Forma widłaka rzadko spotykana. W kolejnych latach poroże nadal przypomina ósmaka ale z wiekiem jest grubsze i dłuższe a na tykach pojawiają się tzw. perły i bruzdy. Stare osobniki uwsteczniają poroże do szóstaka. Scypuł jelenia wschodniego jest nieco inny niż u jelenia szlachetnego. Przede wszystkim jest mniej owłosiony, ciemniejszy i bardziej miękki. Późno się wyciera (sierpień, czasem wrzesień).


Jeleń sika jest odporny na choroby i pasożyty, aktywny głównie w godzinach wieczornych. Tryb życia osiadły. Zaniepokojony wydaje świst. Toleruje obecność człowieka. Potrafi współżyć z danielami. Nie czyni szkód w uprawach.