Daniel ( Dama dama)

Występowanie

Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i Azji Mniejszej. Obecnie spotykany w całej Europie Środkowej i zachodniej, Anglii i południowej części Półwyspu Skandynawskiego a także w obu Amerykach i Afryce Północnej. Do Polski introdukowany w XVI-XVIII w. Bardzo dobrze przystosowuje się do warunków środowiska. Nie odpowiadają mu jedynie siedliska suche,bagna oraz tereny górskie.


Morfologia

Wymiary:

wysokość w kłębie 70-95cm
długość ciała 120-160 cm
waga samce 45-80 kg samice 25-35 kg
Nieco mniejszy od jelenia szlachetnego. Byki znacznie większe od łań. Umaszczenie jest zmienne, szata letnia rdzawobrunatna z licznymi białymi plamami, zima bardziej szara o mniej wyraźnej plamistości. Wzdłuż grzbietu ciemna pręga. Szata zmieniana dwa razy w ciągu roku.


poniżej cztery dominujące umaszczenia:


PŁOWE

- czerwonawo-brązowy na głowie, karku, plecach
    bokach i zewnętrzne strony nóg.

- latem na plecach i po bokach ciała występują białe plamki.
- czarna pręga biegnie przez całą długość grzbietu zwierzęcia aż do końcówki ogona
- brzuch i wewnętrzna strona nóg są białe lub beżowe
- biała plama na zadzie zwana lustrem

PORCELANOWE

- zwierzęta te nie posiadają czarnych znaczeń

    jak daniele płowe, a ich suknia ma jaśniejszy odcień
- na szacie wyraźne białe plamy, które pozostają przez cały rok




BIAŁE

- zwierzęta te mają białą lub kremową szatę bez innych oznaczeń barwnych.

CZARNE

- forma melanistyczna ( przewaga czarnego barwnika w sierści)

- szata pojedynczego koloru. Latem czerń przypomina sadzę, zimą jest to barwa stalowoczarna.

Poroże

U daniela ma bardzo charakterystyczny kształt. Pierwsze poroże to 2 tyki o długości około 25 cm (szpicak), drugie poroże to najczęściej łyżkarz- tutaj tyka ma dwie odnogi ( oczniak i opierak), trzecim porożem jest łopatacz gdzie w górnej części tyki parę odnóg tworzy spłaszczenia nazywane łopata , które u dorosłych byków mają z tyłu palczaste wyrostki (sęki)- najniższy z nich ( i najdłuższy) to ostroga.

Zmysły

Dobry słuch i wzrok, który jednak słabo rozróżnia barwy, jest jednak niesamowicie czuły jeśli chodzi o ruch.

Odgłosy

Daniele są zwierzętami cichymi. Łanie by utrzymać kontakt z cielętami pobekują na co te odpowiadają piskiem. Zaniepokojony daniel wydaje wysokiego tonu bek, a także straszy szczekając podobnie jak robi to sarna. Głos byka podczas rui brzmi trochę jak chrapanie.

Żer

Żywi się przede wszystkim trawą i ziołami ale tez liśćmi i pędami drzew i krzewów. Zjada również igliwie. Sporadycznie dochodzi do spałowania drzew, jego żer w lesie jest mniej szkodliwy od saren czy łosia. Lubi okorowywać powalone drzewa. Zimą zjada zielone liście jeżyn oraz wrzos i inne krzewinki. Jesienią zjada pędy drzew iglastych, szczególnie sosny zwyczajnej. Nie pogardzi także żołędziami czy buczyną, jednak z owoców najbardziej lubi jagody, dzikie jabłka i głóg. Na polach przede wszystkim żywi się marchwią, ziemniakami i burakami cukrowymi dopiero w drugiej kolejności zbożem. Nie pogardzi też uprawami ogrodowymi i ogródkami warzywnymi.




Bekowisko


Okres godowy danieli, zwany bekowiskiem trwa mniej więcej od połowy października do połowy listopada. Byki w tm czasie nie żerują, gromadząc jak największą liczbę łań. Przed bekowiskiem przygotowują tzw. dołki rujowe- są to zagłębienia w ziemi oznaczone moczem. W tym dołku byk leży i beczy.

Ciąża trwa ok. 230 dni, na przełomie czerwca lipca łania rodzi najczęściej jedno młode. Łanie cielą sie po raz pierwszy w trzecim roku życia.

Hierarchia

Jest luźna jednak grupie łań przewodzi jedna z nich, dominująca. Są to zwierzęta towarzyskie, żyją w stadach, dorosłe byki tworzą chmary i przebywają w nich przez większą część roku.


Zęby

Brak górnych szczątkowych kłów w szczęce (nazywanych hakami).


Daniele są hodowane głównie dla mięsa, skór i poroża. Podobnie jak jelenie, danielami są łatwe w hodowli,choć chów bardziej podobny jest do zarządzania owcami niż bydłem. Byki podczas sezonu godowego są bardzo agresywne i powinno się unikać z nimi kontaktu chyba że jest to absolutnie konieczne.

Duńskie i węgierskie daniele są uważane za ten sam gatunek jak wszystkie inne szczepy Europejskiego daniela. Jednak, jako że były hodowane w izolacji od innych populacji danieli są one uważane za genetycznie lepsze w niektórych cechach, w tym w masie ciała i wytwarzaniu poroża.

Daniel mezopotamski (dama dama mesopotamica) pochodzi z obszaru
Bliskiego Wschodu obecnie nazywanego Iranem. Nazywa się je także danielem perskim, jest
to podgatunek rodzaju Dama.
Jest on ok 30% większy od daniela europejskiego a jego sezon rozpłodowy zaczyna się ok 3 tygodnie wcześniej. Osobniki nie wykazują
różnorodności umaszczeń. Ich barwę można określić jako białe plamy na zardzewiało brązowym tle. Został uznany za gatunek zagrożony wyginięciem. Objęto go całkowitą ochroną. Jest objęty konwencją waszyngtońską CITES.